TROID GUATR TEDAVISI-Prof Dr Metin Ozata

troid bezi, troid yetmezligi, troid hastaligi, troid kanseri, Nodul, Guatr, Tiroid

ZEHIRLI GUATR-HIPERTROID

.TIROID BEZININ ASIRI CALISMASI -HIPERTIROIDIZM

Tiroid bezinin asiri calismasina yani asiri tiroid hormonu uretmesine tip dilinde  hipertiroidi adi verilir. ‘’Hiper’’ Latince ‘’fazla’’ veya ‘’yuksek’’ manasina gelir. Hipertiroidi hastaligina tip dilinde  ‘’tirotoksikoz ‘’ adi da verilir.  Tiroid bezinin asiri calismasina halk arasinda ‘’zehirli guatr’’ veya ‘’ic guatr’’ isimleri de verilmektedir. Bu isimlendirmeler maalesef yanlistir; ne zehirlenme soz konusudur ne de bir ic guatr vardir. Elleriniz titriyor, agziniz kuruyor ve cok yemek yemenize ragmen kilo veriyorsaniz yada cabuk sinirleniyor ve cevrenize bagirip cagiriyorsaniz sizde tiroid bezi fazla calisiyor olabilir. Sekil 4’de tiroid bezinin fazla calismasi sembolize edilmistir.

 

Sekil 3 Tiroid bezinden fazla miktarda tiroid hormonlarinin salgilanmasi (hipertiroidi)
Tiroid bezinde asiri calismaya neden olan hastaliklar sunlardir:
1- Graves hastaligi : TSH reseptor antikorlarinin kanda artmasi nedeniyle olusan tiroid bezi asiri calismasidir.  Bazi hastalarda gozde buyume olur. Hipertiroidinin en sik  nedenidir. Hipertiroidisi olan hastalarin % 60-90’nini Graves hastaligi olusturur. Bagisiklik sistemindeki bir bozukluktan kaynaklanir.
2- Sicak nodullerin fazla hormon salgilamasi: Sicak nodullerin  asiri tiroid hormon yapip salgilamasi durumunda tiroid hormonlari kanda artar ve hipertiroidi hastaligi olusturur.
3- Tiroid bezinin iltihabi hastaliklari: Tiroid bezinde itihabi hastaliklar oldugunda bezde depo edilmis halde bulunan  tiroid hormonlari kana dokuldugunden hormonlar yukselir ve  hipertiroidi belirtileri ortaya cikar.
4- Tiroid hormon ilaclarinin fazla alinmasi: Levotiroksin ilacinin  gereginden fazla alinmasi kanda tiroid hormonlarini artirir  ve hipertiroidi yapar.
5- Bazi ilaclarin kullanimi: Cordarone  isimli kalp ilaci ve   interlokin ilaci  kullanan bazi hastalarda tiroid bezi fazla calisarak hipertiroidi hastaligi olusturabilir.
6- Asiri sekilde iyot almak:  Iyodun fazla alinmasi  nodulu olan hastalarda hipertiroidi yapar.
7- Civa zehirlenmesi : Civanin fazla alinmasi   hipertiroidizm denilen tiroid bezinin asiri calismasina neden olabilir.

Graves Hastaligi
Graves hastaligi bazen  gozlerde buyume yapan tiroid bezinin asiri calismasi hastaligidir. Tiroid bezi asiri calismasi hastaligi olan kisilerin % 60-90’nini yani cogunlugunu Graves hastaligi olusturur.  Dr. Robert Graves tarafindan ilk defa kesfedildigi veya tanimlandigi icin bu hastaliga   Graves hastaligi adi verilmistir.  
Graves Hastaligi Kimlerde daha sik gorulur? 
Graves hastaligi  hipertiroidinin  en sik nedenidir.  Her yasta gorulebilirse de, 20-40 yas arasinda  en fazla gorulur.
Kadinlarda  erkeklerden 5-7 kat daha  fazla gorulurken toplumda gorulme sikligi  % 1  kadardir.
Graves Hastaliginda ailesel ozellik vardir:
Graves hastasi bir kisinin ailesinin diger  fertlerinde  %15  oraninda  Graves hastaligi saptanir. Bu nedenle ailesinde Graves hastaligi olan kisiler tiroid tetkikleri yaptirmalidirlar.
Graves Hastaligi Neden Olusur?
Graves hastaligi bagisiklik sistemindeki bir bozukluk sonucu olusur. Nedeni bilinmeyen bir sekilde TSH hormonunun tiroid bezine baglandigi reseptor adi verilen proteinlere karsi antikor denilen proteinler olusur. Bu antikorlarin neden olustugu henuz bilinmemektedir. Kanda artan TSH reseptor  antikorlari ayni TSH hormonu gibi tiroid bezine yapisarak  daha fazla calismasina  ve asiri miktarda tiroid hormonu yapmasina neden olur. Sonucta artan tiroid hormonlari metabolizmamizi hizlandirarak (carpinti, terleme gibi)  Graves hastaligi ortaya cikar.
Kimler Graves hastaligi icin risk altindadir?
Graves hastaligina genetik egilim katkida bulunmaktadir. Bazi ailelerde bu nedenle Graves hastaligi daha fazla gorulur. Ailesinde Graves hastasi olan kisiler  risk altindadir ve genetik veya kalitimin  hastaligin gelismesinde en onemli etken oldugu  saptanmistir.
Stres, uzuntu, sigara icmek, fazla iyotlu tuz yemek ve bazi ilaclar bu hastaligin olusumuna neden olabilir.
Stresin Graves hastaligi sikligini artirdigi Ikinci Dunya Savasi sirasinda ve  Yugoslavya’daki ic savas sirasinda saptanmistir. Isvec’te yapilan bir arastirmada Graves’li hastalarin  bir kisminda hastalik ortaya cikmadan onceki yil icinde uzucu olaylar yasadiklari saptanmistir. Bu hastalardaki sikintili psikolojik durum (anksiyete) tedavi edildiginde hastaligin nuks oraninda azalma olmustur.
Graves hastaligi daha cok  yilin ilik mevsimlerinde ortaya cikar.  Bu mevsimsel ozelligin nedeni tam bilinmemektedir.
Sigara icenlerde goz belirtileri daha siddetli oldugu gibi, sigara icmeye devam edenlerde goz hastaligi siddeti artmaktadir.
Allerjik yapisi olanlarda veya allerjik riniti olanlarda Graves hastaligi daha cok gorulmektedir.
Iyot fazla alimi da hafif seyreden hastaligi siddetlendirmektedir.
Yeni bir dusunce ise gebelik sirasinda  bebegin hucrelerinin annenin kanina karisarak annenin tiroid bezine yerlesmesi ve bunlarin hastalik yapmasidir. Bu nedenle de kadinlarda bu hastaligin daha fazla goruldugu iddia edilmektedir.
Yapilan calismalar Graves hastaliginin % 79  oraninda   genetik olarak egilimli olmak  sebebiyle ortaya ciktigini, % 21  hastada  ise cevresel faktorler denilen uzuntu, stres, iyot alimi gibi nedenlerle ortaya ciktigini gostermistir.
Graves hastaligina egilim yaratan  nedenler Tablo- 1’ de verilmistir.
Tablo-1: Graves Hastaligina Egilim Yaratan Faktorler
Genetik egilim (ailede olmasi)
Stres  ve uzucu yasam olaylari
Sigara icmek
Kadinlarda ostrojen hormonu
Dogum sonrasi donemde risk artar
Fazla miktarda iyotlu tuz yemek Graves hastaligini ortaya cikarir
Lityum  ilaci kullananlarda ortaya cikar
Hepatit hastaligi nedeniyle   Interferon  ilaci kullanan bazi hastalarda cikabilir
Allerjik  bunyesi olanlarda daha sik olusur.

Graves Hastaligi Nasil Baslar?
Hastaligin baslangici  yavastir. Genelde haftalar ve aylar icinde  yavas olarak gelisir. Ancak bazi  hastalarda hizli bir baslangic vardir. 

Graves Hastaliginda Vucutta Olusan  Belirtiler:
Graves hastaliginin sik gorulen uc  onemli ozelligi  guatr,  kanda tiroid hormonlarinda yukseklik ve goz belirtileridir. Tiroid bezinde buyume, yani guatr  siklikla vardir ve bez icerisinde nodul pek olmaz, duz bir buyume vardir. Gozdeki belirtilere tip dilinde oftalmopati adi verilir. Daha az gorulen diger iki ozellik ise bacak cildinde iltihap olmasi ve  parmaklarda comak parmak denilen parmak uclarinda bombelesme olusmasidir. Bu iki belirti cok nadir gorulur (Tablo-2).

Tablo-2: Graves Hastaliginda Vucutta Olusan Degisiklikler (Bulgular)
Guatr (tiroid bezi buyumesi) (sik)
Gozlerde buyume (Oftalmopati) (sik)
Tiroid hormonlarinin kanda yukselmesi ve TSH’nin dusmesi (Her zaman)
Bacak cildinde iltihap (nadir gorulur)
Parmaklarda comaklasma (nadir gorulur)
Graves Hastalarinda Gorulen Sikayetler:
Hastaliga bagli sikayetler kisiden kisiye degisir. Her hastada ayni sikayetler olmaz.  Sikayetler  hastaligin siddetine, hastaligin suresine, kisinin  hastaliga duyarliligina ve yasina bagli olarak degisiklikler gosterir.
Yaslilarda bazen sikayetler silik seyreder ve  baslica belirtiler yorgunluk ve kilo kaybi olabilir. Buna “maskeli hipertiroidizm” ismi verilir. Yaslilarda hipertiroidi bazen Alzheimer hastaligini taklit edebilir.  Yaslilarda  bazen hastalik anlamsiz bakislar, enerji tukenmesi ve bitkinlik ve demans  ile kendini gosterebilir.  Graves’li hastalarda bulunan sikayetler Tablo-3’de verilmistir.
Tablo-3: Hipertiroidili Hastalarda Sik Rastlanan Sikayetler
Guatr
Hareketli olma, huzursuzluk
Carpinti (hizli ve duzensiz kalp atimi olmasi
Yorgunluk
Gucsuzluk (agir esyalari kaldiramaz, merdiven cikarken zorlanir)
Ellerde titreme
Sac dokulmesi
Sinirlilik, kolay heyecanlanma ve kolay ofkelenme
Canli bakis, gozlerde buyume, goz kapaginda cekilme
Uykusuzluk, dikkat bozuklugu
Derinin sicak, nemli ve ince olmasi
Ishal
Istah artisi
Susama
Agiz kurulugu
Sik idrara cikma
Kilo kaybi (zayiflama)
Adetlerde azalma veya kesilme
Cinsel istekte azalma, sperm sayisinda azalma
Erkeklerde meme buyumesi (jinekomasti)
Kemik erimesi
Kaslarda gucsuzluk
Cabuk yorulma

Graves hastaligi olan genc hastalarda carpinti, sinirlilik, asiri heyecanlanma veya duyarlilik, uyku bozukluklari, cinsel gucte azalma, kolay yorulma, hareketlilik, ishal, asiri terleme, sicaktan hoslanmama, sogugu tercih etme, ufak bir yuruyusle hemen yorulma ve nefes darligi, kilo kaybi, istah artisi, susama, agiz kurumasi,  adetlerde azalma, uyku bozuklugu ve  bazi psikolojik bozukluklar olabilir.
Istah  artisina ragmen kilo kaybi  bu hastaligin en onemli belirtilerinden birisidir. Bu hastalik metabolizmayi hizlandirdigindan asiri yemek yenmesine ragmen kilo kaybi olur. Cok nadiren kilo artisi da olabilir.
Carpinti veya kalp atim sayisinda ve nabiz sayisinda artis  her 100 hastadan 96’sinda gorulur.   Istirahatte iken nabiz hizi dakikada  89’tan fazladir.
Sac killari incedir. Yaygin veya hafif sac dokulmesi gorulebilir.
Hastalarda  huzursuzluk ve  asiri sinirlilik vardir; ajite haldedirler ve yerinde duramazlar. Bazen birden ofkelenirler. Kalabalik yerlerden hoslanmazlar.  Ufak tefek seyler icin bagirip, cagirirlar.
 Kas gucsuzlugu bazen cok siddetli olur ve hasta sandalyeden kalkmakta veya merdiven cikmada zorluk ceker.
Tirnaklar yumusaktir ve kirilabilir.  Tirnaklarda cekilme ozellikle 4. ve 5. parmak tirnaklarinda gorulur.
 Hastalarin  % 10’nunda  bacaklarda, kolda ve diz ekleminde  agri olabilir. Bu agrilar bazen kendiginden duzelebilir.
Cilt ince, ilik ve nemlidir. El ayalarinda kirmizilik ve  kasinti olabilir. Urtiker  denilen cilt allerjisi ve  vitiligo  (ciltte renksiz veya beyaz alanlar olmasi) da siklikla birlikte bulunur.
Oftalmopati denilen goz belirtileri Graves’li  hastalarin % 25-30’unda saptanir.  Gozlerde one dogru firlama vardir. Bazi hastalarda  cift gorme sikayeti olur. Gormede bozukluk, isiktan  rahatsiz olma  ve gozde  kasinti ve yanma  meydana gelebilir. Bakislar canlidir ve ust goz kapaginda gecikme ve tam kapanma olmayabilir. Bazen sasilik olusabilir.
Ellerde ince titreme vardir. Bunu daha iyi anlamak icin eller uzatilir ve uzerine ufak kagitlar konur. Kagitlarda ellerdeki titremeyle paralel titremeler daha belirgin olarak  ortaya cikar.  Bazen dilde ve goz kapaklarinda da titreme  olabilir.
Hipertiroidili hastalarda  kemik erimesi (diger adiyla osteoporoz),  kan kalsiyum duzeyinde artma, ve kanda alkalen fosfataz  tetkikinde artis gorulebilir.  Bu hastalarda  ayrica  kanda osteokalsin ve SHBG  adi verilen proteinlerin duzeyleri artar. Karaciger testleri denilen SGOT, SGPT ve GGT tetkiklerinde artis olur ve tedaviyle bu artislar duzelir, fakat bazi hastalarda ilac tedavisiyle karaciger tetkikleri gittikce yukselebilir, o zaman radyoaktif iyot tedavisi yapilmasi gerekir.
Kadinlarda adet duzeni bozulur; adet sayisinda azalma veya kesilme olabilir.  Yumurtlamada bozukluk oldugundan gebe kalma sansi azalir. Gebelikle birlikte hipertiroidi olursa dusuk dogum agirlikli bebek nedeni oldugu gibi ‘’Preeklampsi’’ denen tansiyon yukselmesi ve kusmalarla kendini gosteren bir hastalik da ortaya cikabilir. Bu nedenle cocuk isteyen kadinlarin Graves hastaligi tedavisi bittikten sonra gebe kalmalari  daha uygundur.
Erkeklerde memelerde buyume, empotans ve sperm sayisinda azalma olabilir.
Seker hastalarinda  Graves hastaligi ortaya cikarsa kan sekerinde yukselmeler olusur ve bu nedenle kullanilan ilac dozunu artirmak veya insulin kullanmak gerekebilir.
Metabolizma hizi arttigindan kan yaglarinda (kolesterol ve trigliserid  duzeylerinde ve LDL kolesterol) azalma olur.


Graves Hastaligi Ile Birlikte Sik Gorulen Hastaliklar:
Bazi hastaliklar Graves hastaligi olan kisilerde daha sik gorulur. Bunun nedeni bagisiklik sisteminde bu hastalarda bozukluk olmasindandir. Tip 1 seker hastaligi, myastenia gravis denen kas hastaligi, hipofiz bezi iltihabi ve kalpte ufurum yapan mitral kapak gevsekligi bunlardan baslicalaridir. Bu hastaliklar asagidaki Tablo-4’de verilmistir.
Tablo-4: Graves Hastaligi ile Birlikte Gorulen Hastaliklar
Addison hastaligi (bobrek ustu bezi yetmezligi)
Tip 1 diyabetes mellitus (seker hastaligi)
Yumurtalik yetersizligi,
Hipofiz bezi iltihabi
 Hashimoto  hastaligi
Colyak hastaligi (bir bagirsak hastaligi)
 Vitiligo (ciltte beyaz, renksiz alanlar olmasi)
Alopesi areata (sackiran),
Myastenia gravis (bir kas hastaligi),
Trombosit isimli kan hucrelerinde azalma
Romatoit artrit (kucuk eklemlerin romatizmal hastaligi)
Kalpte mitral kapak  gevsekligi (prolapsusu)

 


Teshis Icin Hangi Tetkikler Yapilir?
Teshis kolaydir ve bu amacla kanda  TSH, T3 ve T4  hormonlarinin olcumu yapilir.  Hipertiroidi varsa TSH normalin altina dusmustur (genellikle <0.01 U/L), bu arada T3 ve T4 hormonlari asiri derecede yukselmis olarak bulunur.  Gozlerde one dogru firlama ve hormonlarda yukseklik varsa Graves hastaligi teshisi kolayca konur.
Graves’li hastalarda  anti-TPO antikorlar hastalarin % 90’inda, anti–TG antikorlar  ise % 60’inda yuksek olarak bulunur.
TSH reseptor antikor olcumu her zaman gerekli degildir. Ancak teshisin supheli oldugu durumlarda yapilabilir. Ornegin gebelikte ve tiroid bezinde nodul bulunan Graves hastalarinda  olculmesi hastalik teshisinde faydali olur. Nodulu olanlarda bu antikor yuksek olmaz; buna karsilik Graves’te yukselir. Graves’li hastalarin % 5-20’sinde TSH reseptor antikorlarinin kanda yuksek olmadigini da bilmekte fayda vardir.
Graves hastaliginda tiroid bezinde nodul varsa onun sicak mi yoksa soguk mu oldugunu degerlendirmek icin tiroid sintigrafisi yapilabilir.
Tiroid ultrasonu yapmak bu hastalarda  faydalidir. Bezin buyuklugu ve nodul olup olmadigi hakkinda bilgi sahibi olunur.
Hipertiroidi hastalarinda SGOT, SGPT, alkalen fosfataz ve GGT  gibi karaciger enzimlerinde yukseklikler saptanir. Bu enzim yukseklikleri aylar surebilir. Bu nedenle karaciger tetkikleri belirli araliklarla takip edilmelidir.  Kolesterol ve trigliserit gibi kan yaglarinda  azalma saptanir.
Graves hastalarinda tam kan sayimi da yapilarak tedavi sirasinda takip edilmelidir.
% 20 hastada serum kalsiyum duzeyinde artma, magnezyumda ise azalma olabilir.

Graves Hastaliginin Tedavisi
Graves’li hastalarin cogu poliklinik sartlarinda yani hastaneye yatmadan  tedavi edilir. Hastanin hastaneye yatmasina gerek yoktur. Ancak hipertiroidinin komplikasyonu olarak  kalp atim hizinin cok arttigi (atrium fibrilasyonu) bir durum, kalp yetmezligi veya psikoz gelismisse hastaneye yatirmak gerekebilir. Buna doktorunuz karar verir.
Hipertiroidi tedavi edilmezse kalp kasinda hastaliga (kardiyomyopati), atrium fibrilasyonu  denen kalbin cok hizli atmasi durumuna ve kalp yetmezligine neden olabilir. Herhangi bir enfeksiyon, ishal, siddetli travma veya  ameliyat sirasinda bu  hastalar tiroid krizine girerler ve bu kriz olum riski tasir. Bu nedenle hipertiroidi hastaliginin mutlaka tedavi edilmesi gerekir.
Graves hastalarinin tedavisinde ilk yapilacak tedavi ilac tedavisidir. Ilac tedavisine cevap alinamadigi durumlarda radyoaktif iyot tedavisi veya ameliyat yapilir.
 
Graves hastaliginin   Ilaclar Ile  Tedavisi:
Ilac tedavisinde  icinde  propiltiourasil (propisil)   yada metimazol (thyromazol) bulunan ilac  kullanilir. Bu ilaclar tiroid hormon yapimini engelleyerek kandaki yuksek hormon duzeylerini normale getirirler. Gebelikte ve cocuklardaki hipertiroidi tedavisinde de bu ilaclarin kullanilmasi gerekir. Bununla beraber gebelikte ve emzirme doneminde  propiltiourasil  kullanilmasi daha uygundur.
Propiltiourasil’in yari omru kisa oldugu icin 8 saatte bir tok karna alinir. Metimazol ise gunde tek doz halinde veya ogunlere bolunmus halinde tok karna alinir. Bazen 12 saatte bir verilerek tedaviye baslanabilir. Metimazol’un etki suresi 24 saatten fazla iken propiltiourasil’in 12-24 saattir.
Bu ilaclar ile tedavi sirasinda  kanda anti-TPO, anti-TG ve anti-TSH-R antikor duzeyleri azalir. Iki ilac arasinda secim yapmak doktorunuzun tercihine kalir. Metimazol ilacinin yan etkisinin bazi calismalarda daha az oldugu saptanmissa da bu ilacla da yan etkiler gorulebilir.  Ilaclar tiroid bezinde onceden yapilmis hormonlarin dolasima gecmesini onleyemediklerinden tiroid hormonlarinin normallesmesi icin 3-6 hafta gecmesi gerekir.
Graves hastaliginin tedavisinde ilaclarla % 16-40 oraninda hastalik kontrol altina alinir ve tedavi bittikten sonra ilaclar kesilebilir. Ancak  hastalik bir sure sonra nuks edebilir. Kucuk guatri olan ve hafif siddette hormon yuksekligi olanlarda ilaclarla hastaligin kontrol altina alinmasi daha kolaydir. 
Buyuk guatr ve bezde asiri iyot depolanmasi varsa veya hasta iyotlu tuz kullaniyorsa bu ilaclara cevap gecikebilir. Bu nedenle hastalarin iyotsuz  tuz yemeleri gerekir.
Tedavi edilmis ve hormonlari normal seviyelere gelmis hastalarda Graves hastaligi ilac kesilmesinden sonraki 1 yil icinde % 50-60  gibi yuksek oranlarda  nuks etmekte, yani hastalik tekrar alevlenmekte ve eski sikayetler tekrar baslayabilmektedir.  Iyot alimi artarsa  ve sigara icilirse nuks daha hizli olmaktadir.  Bu nedenle  hastalar iyotsuz tuz yemelidir. Ulkemizde tuzlarin hepsi iyotlandigindan bazi tuz firmalarinin  urettikleri kendiliginden tuzluklu  sekilde satilan iyotsuz tuz  satin alip bunlari kullanmalari ozellikle  cok onemlidir. Ailede diger kisilerin ve ozellikle cocuklarin iyotlu tuz almalari gerektigi icin yemeklerin tuzsuz yapilip bu tur hastalarin iyotsuz tuz, cocuklarin iyotlu tuz kullanmalari gerekir.  Sigara icmek  nuksu artirdigindan ve goz hastaligi yaptigindan sigara kesilmelidir.
 Graves’li hastalarda carpintiyi azaltmak icin yukarida sozedilen propiltiourasil veya metimazol ilaclariyla birlikte beta bloker (dideral gibi) denen  ilaclar da verilir. Bu ilaclar hem hormonlarin azalmasina hem de carpintinin duzelmesine katkida bulunur. Astim veya damar hastaligi varsa bu ilaclar verilemediginden yerine baska ilaclar verilebilir. Bu nedenle astim veya damar hastaliginiz varsa doktorunuza mutlaka  bildiriniz. Bu ilaclar tansiyonda  hafif dusme yaptigindan  tansiyonu dusuk kisiler alamazlar.
Uykusuzluk, sinirlilik ve  huzursuzluk cok fazlaysa bu durumu doktorunuza bildiriniz. Doktorunuz size sakinlestirici ilaclar onerebilir.

Propiltiourasil veya  Metimazol Ilaclari Etkisini Ne Zaman Gostermeye Baslar:
Propiltiourasil veya metimazol ilaclari etkisini kullanmaya basladiktan  sonraki  ikinci-ucuncu  haftadan itibaren gostermeye baslar ve genellikle 1.5-3 ay icinde kandaki hormonlar normal seviyeye gelir. Bu ilaclar hormon uretimini engellediginden kanda mevcut olan yuksek T3 ve T4 hormonlarini hemen dusurmez ve bu nedenle etkisini gostermesi icin 2-3 hafta gecmesi gerekir. Bununla beraber bu ilaclarla birlikte verilen dideral ilaci carpinti ve diger sikayetlerinizde  kisa zamanda iyilasme yapar.  Ilaca basladiktan birkac hafta sonra sikayetlerinizin azaldigini, carpintinizin azaldigini ve biraz kilo almaya basladiginizi goreceksiniz.  Ilac tedavisiyle  hem T3 hem de T4 hormonlari kanda duserse de T3 hormonundaki dusme daha gec surede olabilir. TSH hormonundaki duzelme ise cok uzun zaman alir.  Ilac tedavisi sirasinda bazi hastalar kilo almaktadir. Bu nedenle  ilac tedavisi sirasinda kilo aldirici sekerli ve nisastali gidalari fazla yemeyiniz. Bazi  hastalarda ise hastalik cok siddetli olur ve bir ay sonra yapilan kontrolde hormonlar hala cok yuksek olabilir. Bu durumda  doktorunuz ilac dozunuzu artiracak  veya ilave baska ilaclarin verilmesi  yoluna gidebilecektir.  Ozellikle tiroid bezi  buyuk  ve genc hastalarda bu sekilde siddetli  hastalik nadiren  olabilmektedir. Yuksek doz  ilac tedavisiyle   kontrol  altina alinabilen  hastalarda radyoaktif iyot tedavisi veya cerrahi tedavi seceneklerini dusunmek gerekebilir.
Propiltiourasil veya Metimazol Ilaclariyla  Tedavi  Ne Kadar Sure Devam Eder?
Tiroid bezi fazla calismasinin ilaclarla (Propiltiourasil veya Metimazol) tedavisi  9 ay-bir yil surer. Bazen ilaclara 2 yila kadar devam edilir. Dideral  ilaci ise sikayetler kontrol altina alindiginda veya T4 ve T3 hormonu normale gelince kesilebilir.  Iki yildan daha fazla propiltiourasil veya metimazol ilaclarini  kullanmak uygun degildir. Iki yillik bir ilac tedavisine ragmen hastalikta duzelme olmuyorsa o zaman ya radyoaktif iyot tedavisi ya da ameliyat yapilir. Cok yuksek ilac dozlariyla hastalik zor kontrol edilebiliyorsa bu tur hastalarda  yuksek dozda ilac tedavisine uzun sure devam etmenin anlami yoktur; bu tur hastalarda radyoaktif iyot veya cerrahi tedavi yapilmalidir.

Propiltiourasil veya Metimazol Ilaclarinin yan etkisi:
Propiltiourasil veya metimazol  ilaclarini  kullanan hastalarin % 1 ile 15’inde bazi yan etkiler ortaya cikar.   Bunlar  kasinti, cilt dokuntuleri, bulanti, kusma, ates, tat duyusunda degisiklik, urtiker denen cilt allerjisi, eklem agrilari ve sislik olarak sayilabilir.  Boyle bir yan etki oldugunda hemen doktorunuza basvurunuz;  doktorunuz  kullandiginiz ilaci degistirebilir (Propiltiourasil aliniyorsa metimazol ilacina gecilir veya tersi yapilir). Bu  hastalarda   kasintiyi giderecek bazi  ilaclar  da faydali olabilir. Ilac degistirilen hastalarin yaklasik yarisinda yeni ilacla da ayni yan etki ortaya cikabilir. Bulanti ve kusma ilac dozuna bagli olabilir.  Bu nedenle kullanilan ilac gun icinde  birkac  ogunde alinmalidir.
Tedavi sirasinda ilaclara bagli olarak karaciger enzimlerinde hafif yukselmeler olabilir. Bu nedenle  karaciger testleri dedigimiz SGOT (AST) ve SGPT (ALT), alkalen fosfataz ve GGT  duzeyleri sik aralarla takip edilmeli ve  ilac tedaviyle birlikte bu testler gittikce artiyorsa  ilac kesilerek radyoaktif iyot tedavisine gecmek gerekir. Hipertiroidi hastaliginin kendisi de SGOT, SGPT ve alkalen fosfataz degerlerinde yukseklik yapar; ancak bu yukseklik ilac tedavisiyle birlikte zamanla  azalir. Ilac tedavisiyle bu testlerde azalma yerine artma oluyorsa o zaman  kullanilan Propiltiourasil veya metimazol ilacinin karacigerde yan etki yaptigi sonucuna varilarak radyoaktif iyot tedavisi uygulamak gerekir. Propiltiourasil ilaci kullanan hastalarin % 30’unda tedaviye basladiktan sonraki 2 ay icinde SGPT degerlerinde artis olabilmektedir. Bazi hastalarda propiltiourasil yerine  metimazol ilacina gecilince  nadiren de olsa karaciger testlerinde duzelme olabilmektedir. Bu tur hastalarda antioxidan vitamin ilaclarinin  destek olarak  alinmasi faydali olabilir.
Ilac kullanan  her 1000  hastadan 2 veya  3’unde  kandaki beyaz hucrelerde (lokosit)  dusme gelisebilir. Yasli hastalarda daha sik gorulur. Cogunlukla tedavinin ilk 3-4 ayinda ortaya cikan bu durum ates, bogazda agri, farenjit ve ust solunum yolu enfeksiyonu olusturur. Bu nedenle  ilac kullanirken atesinizde artma , bogazda agri ve gecmeyen atesiniz olursa hemen doktorunuza basvurunuz.  Lokosit  hucrelerinde dusme olup olmadigini anlamak icin belirli araliklarla tam kan sayimi yapmak faydalidir.  Lokosit sayisinda dusme olursa ilac tedavisi kesilir ve radyoaktif iyot tedavisi yapilir.
Cok nadir gorulen yan etki ise aplastik anemi denilen kemik iliginin kan hucresi yapamamasi sonucu olusan bir hastaliktir. Yine cok nadir gorulen bir yan etki ise damar iltihabi olmasidir (vaskulit).
 
Propiltiourasil veya Metimazol Ilaclarini  Kullanirken Dikkat Edilecek Hususlar:
• Ilaclar tok karna ve doktorunuzun onerdigi dozda alinmalidir. 
• Ilaclar kesilmemelidir. Ilac kesilirse hastalik tekrar siddetlenir ve daha once kullandiginiz ilaclar bos yere  kullanilmis olur.  Bazen ilac kalmayinca hastalar ilac recete ettirinceye kadar ilaci kesmektedir. Bu durum hastaligin tekrar siddetlenmesine neden olur. Boyle bir durumda ilaci eczaneden borc alin veya kendiniz satin alin.
• Bu ilaclari kullanirken bazen tiroid sintigrafisi cekilmesi gerekebilir. Bu taktirde ilaclar kesilmemelidir. Sintigrafi cekilecek diye ilac kesilirse hastalik tekrar siddetlenebilir ve daha once aldiginiz veya kullandiginiz ilaclar bosa gider.
• Ilac kullanirken karaciger testleri (SGOT, SGPT ve alkalen fosfataz) ve tam kan sayimi ayda bir yapilmalidir
• Ilac kullanirken atesiniz, bogaz agriniz olursa hemen doktorunuza basvurunuz.
• Ilaclari doktorunuzun onerdigi dozda  ve saatlerde aliniz.
• Ilacin dozu konusunda anlamadiginiz bir konu varsa  doktorunuza sorunuz. Her hastanin hastalik siddeti farkli oldugundan  kullanacagi ilac dozu  da farkli olabilir.
•  Ilaclarin bir gunde  kac tablet alinacagi ve kac saatte bir alinacagi doktorunuz tarafindan size belirtilir.
• Nabiz sayisini azaltmak ve carpintiyi duzeltmek  icin size ayrica Dideral  gibi ilaclar da verilebilir. Bu ilaclarin baslangic dozu hastaligin siddetine gore degisir ve genellikle  1-2 ay sonra kesilir. Gebelerde Dideral ilaci kullanilmaz. Dideral veya Tensinor ilacini keserken birden degil azaltarak kesin.
• Ilac kullanirken iyotlu tuz ve iyotlu oksuruk surubu icmeyiniz. Bu sekilde alinan iyot  kullandiginiz ilaclarin etkisini onler ve  hastaliginiz duzelmez.
• Ilac kullanirken sigara icmeyiniz. Sigara icerseniz gozlerinizde buyume olabilir.
• Ilac kullanirken carpintinizi artiracak grip veya nezle  ilaclari almayiniz. Kullanacaginiz butun ilaclar icin doktorunuza danisiniz.
• Carpintinizi artiracak kahve, cay ve kola gibi kafeinli icecekler icmeyiniz.

Ilac Kullanmaya Baslayinca Kontrol icin Doktorunuza Gitmeyi Ihmal etmeyiniz:
Tedaviye basladiktan itibaren 4-6 hafta sonra tekrar muayeneye gitmek gerekir.  Hormonlardaki duruma gore doktorunuz tarafindan ilac dozunuz azaltilir veya artirilabilir Bu sekilde 1.5-2 ayda bir kontrole gidilerek hormonlar duzeldikce  ilac dozu gittikce azaltilir ve sonunda kesilir. Bu sure toplam 9 ay veya bir yili bulur; bazen 2 yila kadar uzatilabilir.  Kontrollerde hormonlar yuksek olmaya devam ediyorsa ilac dozunuz artirilir.
Ilaclar kesildikten sonra da tekrar kontrole gitmek gerekir. Bu hastalik  siklikla tekrar nuks ettiginden bu kontroller sagliginiz acisindan cok onemlidir.  Ilac kesildikten  1, 3 ve  6 ay sonra   tekrar tiroid  testlerine bakilir.  Nuks olacaksa ilac kesildikten sonraki  ilk 3-6 ay icinde  olusur. Bazi hastalarda ilac kesildikten  kisa  bir sure sonra hastalik tekrar alevlenebilir.  Hastalarin iyot almasi (iyotlu tuz kullanma,  iyotlu oksuruk surubu, iyotlu  ilaclarla rontgen veya tomografi cekmek)  ve sigara icmek  hastaligin  tekrar alevlenmesini veya olusmasini saglar.

Ilac tedavisiyle  hastaligin duzelmesine ragmen ilac kesildikten sonra hastaligin tekrar  baslamasi (nuks etmesi) riski kimlerde vardir?
1- Kisinin guatrinin  veya tiroid bezinin  tedaviye ragmen  hala  buyuk olmasi
2- Hastalarin genc yasta olmasi. Genclerde  hastalik  tedaviye ragmen  daha sik ortaya cikar (nuks eder).
3- Tiroid bezinde  kan akiminin fazla olmasi (bu durum Doppler ultrason ile anlasilir)
4- Baslangicta,  yani ilac tedavisine baslamadan once, T4 ve T3  hormonlarinin asiri yuksek olmasi veya baslangicta siddetli hipertiroidizm olmasi
5- Baslangicta  gozde sislik (oftalmopati) olmasi. Goz belirtileri olanlarda hastalik daha siddetli seyretmektedir.
6- Sigara icmek. Sigara icenlerde nuks ( hastaligin alevlenmesi)  daha fazladir.
7- Iyotlu tuz kullanmak,  iyotlu oksuruk surubu icmek veya iyotlu ilaclarla rontgen filmi cekilmesi
8- TSH-reseptor antikor ve anti-TPO antikorlarinin  tedaviye ragmen  kanda yuksek olmaya devam etmesi.
9- Tedavi icin  yuksek doz ilac kullanimina ihtiyac olmasi. Hormonlari duzeltebilmek icin Propiltiourasil veya Metimazol ilaclarini yuksek dozlarda kullanmak zorunda kalmak. Bu hastalarda nuks fazladir.
10- TSH  hormon duzeylerinin ilac tedavisine  ragmen hala dusuk olmasi ve  yukselmemesi
11- Stresli bir yasamin devam etmesi nuksu artirir.
12- Allerjik yapisi olanlarda veya allerjik riniti olanlarda  hastalik daha cabuk nuks eder
13- Erkeklerde  nuks daha  fazladir.

Bunlar icinde nuks (hastaligin alevlenmesi) konusunda en iyi ongoru  saglayan tiroid bezinin buyuklugudur. Tiroid bezi buyuk, yani guatri buyuk olanlarda hastalik ilaclarla duzelmesine ragmen ilaclar kesildikten kisa bir sure sonra  tekrar hormonlarda yukselme olusur.  Ilac kesilmeden once TSH reseptor antikoru yuksek ise bu tur hastalarda da  hastaligin nuks etme olasiligi yuksektir. Ancak TSH reseptor antikoru ortadan kalksa bile nuks orani % 20-50 arasindadir. Cogu hastada  nuks, ilac tedavisi kesildikten sonraki ilk 3-6 ay icinde olusur. Hastalarin 2/3’sinde nuksun 2 yil icinde olustugu saptanmistir. Hastaligin nuks edecegi TSH hormonundaki dusme ile anlasilabilir. TSH hormonu dusuk cikmaya baslamissa bu kiside hastalik tekrar alavlenecek demektir.  Nuks eden hastalarda yine ilac tedavine baslanirsa da  radyoaktif iyot  tedavisi veya cerrahi (ameliyat)  tedavilerden birinin uygulanmasi  daha uygundur.  Hangi tedavinin sizin icin uygun olacagina doktorunuz sizinle  konusarak karar verir.

Ilaclar Kesildikten Sonra Hastaligin Nuks etme olasiliginin az oldugu hastalarin Ozellikleri sunlardir:
1- Tedavi sirasinda tiroid bezinin  kuculmesi
2- Tedavi sonrasi anti-TPO antikorlarin  azalmasi veya kanda  bulunmamasi
3- Serum T4  duzeyinin  tedaviyle azalmasi
4- TSH-reseptor antikor duzeyinin  tedaviyle  kanda azalmasi veya dusuk olmasi
5- TSH hormonunun kanda yukselmeye baslamasi ve normal sinirlara yukselmesi
6- Tedavi oncesi hipertiroidizm hastaliginin   hafif  siddette olmasi
7- Sigara icmemek
8- Dusuk doz  ilac tedavisiyle  hastaligin duzelmesi
9- Iyotlu tuz kullanmamak
10- Kadin hastalarda hastalik daha kolay duzelir

 Tiroid Bezi  Asiri Calisan  Hastalarin Dikkat Etmesi Gereken Hususlar:
• Mumkunse  10-15 gun  istirahat ediniz
• Cok sinirli, uykusuz ve huzursuz hastalar sakinlestirici ilaclar alabilir. Bunu doktorunuza belirtiniz.
•  Beslenmenize  dikkat ediniz ve   karbonhidratli gidalari (sekerli, nisastali gidalari) fazla yemeyiniz.
• Icerisinde iyot olmayan  multivitamin ilaclar alabilirsiniz. Multivitamin ilaclarin cogunda iyot oldugundan almadan once etiketini iyi  kontrol etmeli, iyot  varsa kullanmamalidir.    L-karnitin ilaci  ve antioksidan ilaclardan (icerisinde selenyum, C vitamini, A vitamini ve E vitamini olan) destek olarak alinabilir. Hangisinin sizin icin uygun oldugunu doktorunuzla konusunuz.
• Hipertiroidi hastaligi kemiklerde hafif yikim yaptigindan ozellikle menopoz donemindeki kadinlar basta olmak uzere  butun hastalarin gunluk  kalsiyum alimi yeterli olmalidir. Bu  nedenle yagsiz sut ,yogurt veya brokoli yemeli, yenemiyorsa  kalsiyum  ilaci ilave alinmalidir.
• Graves’li hastalar psikolojik stresten uzak durmalidir. Bazi kisilerde  stresin Graves hastaligini baslattigi gosterilmistir.
• Iyot iceren  gidalar, iyotlu tuz, iyotlu oksuruk surubu ve  rontgen cekilirken kullanilan  ve damardan yapilan iyotlu ilaclar  kullanmamalari   gerekir.
• Sigara iciliyorsa birakilmalidir.  Sigara icmek  hastaligin siddetini artirdigi gibi ilaclar kesildikten sonra tekrar olusmasina neden olur ve  gozlerde buyume yapar.
• ilac kullanirken siddetli yorgunluk, asiri uyku hali, depresyon veya kas kramplari gibi belirtiler olursa  doktora basvurmak gerekir. Bu belirtiler tiroid hormonlarinin azalmis oldugunu  ve ilaclarin fazla geldigini dusundurur.
• Ilaclari kullanirken ates, bogaz agrisi oluyorsa hemen doktorunuza basvurun.
• Ilac kasinti veya allerji yaparsa doktorunuza basvurun

Gebelikte Graves  Hastaligi Ortaya Cikarsa Nasil Tedavi Edilir?
Gebelikte radyoaktif iyot verilmesi sakincalidir; bebekte sakatlik yapar.   Gebelikte  ilac tedavisi yapilir. Propiltiourasil veya Metimazol verilebilirse de  gobek kordonundan bebege   daha az gectigi icin daha cok Propiltiourasil ilaci tercih edilir. Kontrollerde  serbest T4 ve TSH duzeylerine birlikte bakilir.
Gebe kalmadan once Graves hastaligi olan  kadinlar gebe kalinca Graves hastaliginin siddeti azalir ve ilac dozunu azaltmak veya kesmek gerekebilir. Gebelik, hastaligin siddetini azaltmaktadir. Gebe Graves’li hastalarin bebeklerinde dogumda hipertiroidi gelisebileceginden kadin-dogum uzmani ve cocuk hastaliklari uzmani  tarafindan bebek kontrol edilmeli ve tetkikleri yaptirilmalidir. Hastanede cocuk endokrinoloji uzmani varsa gorusunun alinmasi  uygun olur.
Emziren Graves’li Annede Tedavi Nasil Olur?
Tedavide kullanilan Metimazol ve  Propiltiourasil ilaclari anne sutune  az oranda gecerler. Yapilan bilimsel calismalarda emziren kadinlarda 10 mg/gun doza kadar Metimazol ve 150 mg/gun doza kadar  Propiltiourasil’in bebegin tiroid fonksiyonunu bozmadigi gosterilmistir. Bu nedenle anneler emzirmeyi kesmeden ilaci alabilirler. Yuksek doz ilac kullanmak gerekirse bebegin tiroid hormonlarini takip etmek gerekebilir veya emzirmeyi kesmek gerekir.
 Cocuklarda Graves Hastaligi:
Cocuklarda Graves hastaligi  10 yasin altinda nadir, 11-15 yas arasinda sik gorulur.  Bu hastalik cocuklarda  ilaclarla  3-4 yil sure ile tedavi edilebilirler. Yas 18-20’ye ulasinca radyoaktif iyot tedavisi verilebilir. Tiroidektomi (ameliyat) cocuklarda ve ergenlik caginda  nadiren yapilir. Ancak guatr cok buyukse ve  ilaclara iyi yanit alinamazsa  ameliyat  tercih edilebilir. Tiroid bezi fazla calisan kisilerde metabolizma  fazla calistigi veya hizli oldugu icin kalori ihtiyaci artar. Bu nedenle alinan kaloriyi artirmak gerekir. Karbonhidratli gidalari (unlu,sekerli, nisastali gidalari) fazla yemeden  saglikli bir beslenmeye gecilir.
Beslenme:
Tiroid bezinin fazla calismasi genellikle bagisiklik sistemindeki  zayifliktan ileri geldiginden bagisiklik sistemini kuvvetlendiren sarmisak, mantar ve brokoli yiyiniz.  Gunde bir kase yogurt yemek ve yag olarak sivi yaglar kullanmak uygundur.  Haftada iki defa yagli baliklardan (Somon, sardalye, hamsi gibi) yemek omega 3 yag asitlerinin destegi icin faydali olur. Balik yiyemeyen hastalarin omega 3 destegi almalari faydalidir.  Tuz olarak iyotsuz tuz  yenmelidir. Iyotsuz tuz bulunamazsa  kaya tuzu yenmelidir.
 Yapilan bilimsel calismalar hipertiroidi durumunda serbest radikallerin arttigini gostermistir. Antioksidan ilaclarin verilmesi bu nedenle faydali olmaktadir. Icerisinde selenyum, C vitamini, E vitamini olan  vitamin ilaclari faydalidir. Antioksidan ilaclar hipertiroidi siddetini azalttigi gibi gozdeki buyume uzerinde de faydali olmaktadir.
A vitamini  hipertiroidide azaldigindan ilave olarak alinabilir. Tiamin ve diger B vitamin destegi de hipertiroidide faydali olur.
Sinirlilik ve huzursuzluk fazla oldugunda gevsemeyi ogrenin ve  iyi uyumaya calisin. Uykusuzluk  icin bazi ilaclar alabilirsiniz.
Hipertiroidisi olan hastalar da kafeinli gidalar  kesilmelidir. Ozellikle kahve, cay ve kola gibi kafeinli icecekler  icilmemelidir. Bu kisilerde carpinti oldugu icin kafeinli icecekler carpintiyi iyice artirir.
Grip veya nezle ilaclari almayiniz. Bu ilaclar kalp carpintisinin daha da artmasina neden olabilir.


Graves Hastaliginin Radyoaktif Iyotla Tedavisi
Radyoaktif iyot tedavisi radyasyon yoluyla tiroid bezinin tahrip edilmesi esasina dayanan bir tedavi seklidir. Burada kullanilan radyasyon dozu cok kucuktur ve size zarar vermez ve kanser yapmaz.  ABD’de  Graves hastaligi tedavisi icin en fazla kullanilan tedavi seklidir.
Radyoaktif iyot tedavisi,   ilac (Propiltiourasil veya Metimazol)  tedavisine ragmen tiroid hormonlarinin bir turlu azalmadigi  veya normal seviyelere gelmedigi hastalarda, 2 yil Propiltiourasil veya Metimazol ilaclarini kullanmasina ragmen hastaligin duzelmedigi kisilerde veya  hastaligin sik nuks ettigi hastalarda  yapilir. Nadiren de hastaligin cok siddetli seyrettigi ve cok yuksek dozdaki ilac tedavisiyle hormonlarin zor dustugu hastalarda radyoaktif iyot tedavisi gerekebilir.  Propiltiourasil  veya Metimazol ilaclarini  kullanirken karaciger testleri bozulan (SGOT, SGPT ve alkalen fosfataz testleri artan)  veya kandaki beyaz hucre sayisi (lokosit) cok dusen hastalarda da  ilac daha fazla kullanilamayacagindan mecburen radyoaktif iyot tedavisi yapilir.
Radyoaktif iyot genellikle 18 yasin uzerindeki hastalara verilirse de ABD’de ergenlik cagindaki  hastalara da verilmektedir. Radyoaktif iyot tedavisi  cocuklara, gebelere ve emziren kadinlara verilmez. Radyoaktif iyot  alan kadinlarin  1 yil sure ile gebe kalmamalari gerekir. 
Radyoaktif iyot tedavisinden once   tiroid hormonlari cok yuksek olanlarda, yaslilarda ve  kalp hastaligi olan hastalarda Propiltiourasil veya  Metimazol ilaci kullanilarak  tiroid hormonlarini biraz azaltmak gerekir. Radyoaktif iyot tedavisi yapilacagi zaman Propiltiourasil ilaci yerine Metimazol ilacini kullanmanin  radyoaktif iyotun daha etkili oldugunu iddia eden bilimsel calismalar da vardir.  
Radyoaktif iyot, Tip Fakulteleri’nin nukleer tip merkezinde   veya ozel laboratuvarlarda calisan nukleer tip uzmanlari tarafindan  size agizdan alinan bir kapsul veya sivi seklinde verilir. Yutulan radyoaktif iyot bagirsaklardan kana karisarak tiroid bezi tarafindan tutulur. Birkac hafta veya ay icinde hucreleri hasara ugratir ve yok eder; sonunda bezde kuculme olusur. Bez hucreleri oldugu icin hipertiroidi duzelir. Ancak bezde hormon yapacak hucre kalmadigindan bu defa omur boyu devam edecek  tiroid yetmezligi gelisir ve hasta omur boyu tiroid  hormon ilaci  ( Levotiroksin ) kullanmak zorundadir. Radyoaktif iyodun vucudumuza zararli bir etkisi yoktur. Cok nadiren tukuruk bezlerinde agri olabilir. Cocuk sahibi olmanizi engellemez.
Radyoaktif iyodun diger adi iyot-131’dir.  Iyot-131 nukleer tip merkezlerinde  her zaman hazir halde bulunmaz. Iyot-131 yurtdisindan veya Atom Enerjisi Kurumu’ndan siparis yapilarak getirtilir. Bu nedenle tedavi icin onceden randevu almaniz ve nukleer tip uzmani ile gorusmeniz gerekir.
Tedaviniz icin genellikle hipertiroidi hastaligini ortadan kaldiracak ve hastayi 6-12 ay icinde hipotiroidiye (tiroid bezi yetmezligine) sokacak sekilde yuksek doz  radyoaktif iyot verilir.  Genelde verilen doz 10-15 mCi (milikuri) veya daha fazla olabilir.  Radyoaktif iyot tedavisi yapilan hastalarin  % 86’sinda ilk yil icinde tiroid yetmezligi gelisir.  Bazi kisilerde radyoaktif iyot tedavisine ragmen hormonlarda  yukseklik devam edebilir, bu kisilere  6 ay sonra tekrar  radyoaktif iyot verilir.
Genc hastalarda, tiroid bezi buyuk olan hastalarda ve siddetli hastaligi olanlarda bazen  bir defa radyoaktif iyot vermekle hastalikta duzelme olmayabilir. Bu hastalarda tekrar ve daha yuksek dozda radyoaktif iyot verilir. Ikinci defa radyoaktif iyot tedavisi ancak %10 hastada gerekir.
Radyoaktif  iyot tedavisinden 3 gun once  kullanilan Metimazol veya Propiltiourasil  ilaci  kesilir ve  tedaviden (radyoaktif iyot aldiktan) 3 gun sonra  hangi ilac aliniyorsa  tekrar baslanir. Bu konu cok onemlidir. Bazi hastalar radyoaktif iyot aldiktan sonra  Propiltiourasil veya Metimazol ilacini almamakta ve hormonlar yuksek oldugu icin sikintiya girmektedirler.
Radyoaktif iyot tedavisi icin  genellikle hastanede yatmaya gerek yoktur. Bununla birlikte doz biraz fazla verilecekse doktorunuz sizin bir sure ayri bir odada  hastanede kalmanizi isteyebilir. Buna doktorunuz karar verecektir.

Radyoaktif iyot Tedavisi Oncesi Dusuk Iyotlu Diyet Nasil yapilir?
Radyoaktif iyot tedavisinden 2 hafta once iyotsuz beslenmek gerekir. Burada amac vucuttaki iyodu tedavi oncesi azaltmak ve  tiroid bezini iyoda ac hale getirerek radyoaktif iyot verilince tiroid bezinin daha  fazla radyoaktif iyot tutmasini saglamaktir.
Tablo-5: Radyoaktif iyot tedavisinden once 2 hafta sureyle yenmemesi  gereken yiyecekler
1. Iyotlu tuz
2. Sut ve sut urunleri, dondurma, peynir ve yogurt
3. Yumurta sarisi
4. Deniz urunleri
5. Iyotlu oksuruk surubu, iyotlu sac boyasi
6. Kirmizi gida boyasi iceren yiyecekler, sekerler,  turp, marul
7. Lokanta gidalari
8.Soya fasulyesi ve soya yagi
9.Cikolata
10.Patates kabugu
Radyoaktif Iyot Aldiktan Sonra Evde Alacaginiz Onlemler
Radyoaktif iyot diski, ter ve idrar ile etrafa yayilabileceginden etrafinizdaki kimseleri radyasyonun etkilerinden korumak amaciyla asagidaki onlemleri en az 3-4 gun sureyle  uygulamakta fayda vardir:
1- Baskalariyla kucaklasmak, opusmek veya yakin temas yasaktir. Hastanin kullandigi  havlu, catal, kasik ve bicak  baskasi tarafindan kullanilmaz.  Bulasiklar bulasik makinesinde yikanmalidir.
2- Hastanin ayri bir odada tek basina kalmasi  gerekir.
3- Erkekler  tuvalette ayakta degil, oturarak  idrarlarini yapmalidir
4- Yeni dogan cocuklar (8 yas alti cocuklar) ve gebe kadinlarla yakin temas yasaktir.  Ancak ayni odada oturabilirler (en fazla bir saat).
5- Hastanin bebegi varsa emzirmesi yasaklanir.
6- Tuvalet sonrasi tuvalet 2 kez yikanmali, ve eller  en az  2 defa iyice yikanmalidir.
7- Bogazda veya boyunda agri olursa  aspirin veya diger agri kesiciler alinabilir. Buna ragmen agri devam ediyorsa doktorunuza basvurunuz.
Tedaviden bir sure sonra sinirlilik, ellerde titreme veya carpinti olursa  doktora  basvurmaniz gerekir.

Radyoaktif Iyot Etkisini Ne Zaman Gostermeye Baslar ?
Radyoaktif iyot tedavisi etkisini 1.5-3 ay sonra gostermeye baslar. Bu nedenle kullanilan Propiltiourasil veya Metimazol gibi  ilaclar radyoaktif iyot alindiktan sonra da kullanilmaya devam  edilmelidir. Ilacin ne kadar  sure kullanilacagini doktorunuz ayarlar.  Hormonlar dustukce Propiltiourasil veya Metimazol ilac dozu azaltilir ve kesilir. Radyoaktif iyot bezinizi tahrip ettikce  TSH hormonu yukselmeye ve T4 ve T3 hormonlariniz dusmeye baslar yani sizde tiroid hormonlarinda azalma olusur ve bu beklenen  bir durumdur. Bu  durum artik tiroid bezi yetmezliginin gelistigini gosterir ve    Levotiroksin  ilaci almaya baslarsiniz. Bundan amac meydana gelen hipotiroidi hastaligini tedavi etmektir.  Bu tedavi omur boyu surecek bir tedavidir. Bu  nedenle  Levotiroksin ilacinizi  doktorunuza haber vermeden kesmeyiniz.
Gozlerinde hafif ve orta derece buyumesi olanlarda  radyoaktif  iyot tedavisinin bir zarari olmaz. Bununla birlikte siddetli goz hastaligi varsa  bu hastalara radyoaktif iyot tedavisinden once ve sonra  kortizon tedavisi yapilabilir.

Radyoaktif Iyot aldiktan Sonra Hangi Yan Etkiler Olur?
Radyoaktif iyot  tedavisi sonrasi 3-4 gun icinde  bazi kisilerde boyunda agri ve siskinlik olabilir. Bu kisilere iltihap giderici veya agri kesici bazi ilaclar verilir ve  agri  genellikle kendiliginden duzelir.

Graves Hastalarinda Ameliyat:
Graves hastaliginda cerrahi tedavi radyoaktif iyot tedavisi istemeyen hastalarda, cocuklarda veya buyuk guatri olanlarda tercih edilebilir. Diger hastalarda pek tercih edilmez. Biz radyoaktif iyot tedavisini daha fazla tercih etmekteyiz.
Ameliyat ile tiroid bezinin hepsi  cikarilir ve bu nedenle ameliyat sonrasi  tiroid yetmezligi olusur. Tiroid dokusu ameliyatta fazla birakilirsa hastalik tekrar alevlenebir. Bu nedenle tiroid bezinin tamamina yakininin cikarilmasi gerekir.
 Tiroid bezi cok calisan bir hastada ameliyat  tiroid hormonlari yuksek iken yapilamaz. Hormonlar yuksek iken ameliyat olursa hasta tiroid krizine girer ve cok tehlikelidir.  Ameliyat olacak ve sadece TSH duzeyi dusuk olan (T3 ve T4 normal iken) hastalarda da ilac tedavisi yapilmasi uygundur. Bu nedenle ameliyat olacak hastalarda once ilac tedavisi yapilarak  hormonlari normal seviyeye getirilir. Hastalar  ameliyat gunune kadar ilaclarini (Propiltiourasil veya Metimazol) almalidir. Ameliyat gunu sabahi da ilacini bir yudum suyla almalidir. Operasyondan sonra Dideral hapi bir hafta kadar alinip kesilir.
 Sicak nodullerin asiri hormon salgilamasi
Tiroid bezinde bulunan sicak noduller bazen asiri hormon salgilayabilirler.  Sicak  noduller tiroid bezinde tek nodul halinde veya  birden fazla olabilir. Sicak ve  tek nodullerin % 5-10’u fazla hormon salgilama kapasitesindedir. Sicak nodulun capi 2.5 cm’den fazla olunca  asiri hormon salgilama ozelligi artar. 
Sicak nodulu olup  tiroid hormonlari normal kisilerde de mutlaka  igne biyopsisi yapilir ve patoloji sonucu iyi huylu ise tedavi yapmadan takip edilir. Bu takiplerde tiroid hormonlari ve ultrason yapilir. Takip sirasinda sicak nodul asiri hormon salgilamaya baslarsa  radyoaktif iyot tedavisi yapilir. Sicak nodulu olan ve sadece TSH hormonu dusuk, fakat T3 ve T4 hormonu normal yasli hastalarda  takip yapilmadan radyoaktif iyot tedavisi yapilmaktadir.
Eger asiri hormon salgilayan sicak nodul varsa bu hastalarda  once Propiltiourasil veya Metimazol gibi ilaclarla  tiroid hormonlari normal seviyeye getirilir ve daha sonra ya radyoaktif iyot tedavisi ya da ameliyat yapilir.  Biz radyoaktif iyot tedavisini oncelikle tercih etmekteyiz. Buyuk nodullerde (capi 4 cm’den buyuk)  ise ameliyat tedavisi daha cok tercih edilir.